Μέγιερχολντ, ικετεύοντας τον τύραννο

Βσέβολοντ Εμίλιεβιτς Μέγιερχολντ (1874 - 1949) Ρώσος σκηνοθέτης και ηθοποιός 

Όχι αργότερα από τις 14.08.1936

Αγαπητέ Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς

Οι σκέψεις μου για τον όγκο και τη σημασία της δουλειάς Σας πάντα σταματούσαν την πολύχρονη επιθυμία μου να Σας δω. Ωστόσο, τώρα, όταν γνωρίζω πως Εσείς αρχίσατε να ενδιαφέρεστε με ζήλο για τη τέχνη και, συγκεκριμένα, για το θέατρο, θεωρώ σκόπιμο να Σας παρακαλέσω για μια συνάντηση προκειμένου να Σας πως για τα σχέδια μου για τα επόμενα 3 – 5 χρόνια αναφορικά με τη δυνατότητα, η οποία μου δίνεται μετά την ολοκλήρωση της οικοδόμησης του νέου κτιρίου.

Ο Ισαάκ Μπάμπελ στο στόχαστρο της μυστικής αστυνομίας του Στάλιν

Ο Ισαάκ Μπάμπελ και ο Σεργκέι Αϊζεντσάιν το 1936

Αναφορά

του μυστικού – πολιτικού τμήματος της Γενικής Διεύθυνσης Κρατικής Ασφάλειας του Λαϊκού Κομισαριάτου Εσωτερικών Υποθέσεων της Ε.Σ.Σ.Δ.

σχετικά με τις διαθέσεις του Ι. Ε. Μπάμπελ[1]

σε σχέση με την ολοκλήρωση της δίκης του επονομαζόμενου «Ενιαίου αντισοβιετικού κέντρου Τροτσκιστών – Ζηνόβιεφ»

21.09.1936

Μετά τη δημοσίευση της απόφασης του Στρατιωτικού Συμβουλίου του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τα μέλη του μετώπου Τρότσκι – Ζηνόβιεφ, η πηγή μας, όντας στην Οδησσό, συναντήθηκε με τον συγγραφέα Μπάμπελ παρουσία του σκηνοθέτη κινηματογράφου Αϊζενστάιν.

Η συζήτηση έγινε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου, όπου έμεναν ο Μπάμπελ με τον Αϊζεντστάιν.

Αναφερόμενος κατά κύριο λόγο τα συμπεράσματα της δίκης, ο Μπάμπελ είπε: «Δεν φαντάζεστε και δεν μπορείτε να συνειδητοποιήσετε τι μεγέθους ήταν οι άνθρωποι που σκοτώθηκαν, και τι σημασία έχει το γεγονός αυτό για την ιστορία. Παράξενη υπόθεση. Εμείς, φυσικά, δε γνωρίζουμε τίποτα, υπήρχε και συνεχίζεται ο αγώνας με τον «Αφέντη» εξαιτίας των προσωπικών σχέσεων που έχουν ορισμένοι μαζί του. Ποιος έκανε την επανάσταση; Ποιος ήταν μέλος του Πολιτικού Γραφείου από την αρχή;».

Λέγοντας αυτά ο Μπάμπελ πήρε ένα φύλλο χαρτί κι άρχισε να γράφει τα ονόματα των μελών της Κεντρικής Επιτροπής του Πανενωσιακό Κομμουνιστικό Κόμματος (Μπολσεβίκων) και του Πολιτικού Γραφείου των πρώτων χρόνων της επανάστασης. Στη συνέχεια, σταδιακά, άρχισε να διαγράφει τα ονόματα που πέθαναν, που έφυγαν στην εμιγρκάτσια και, τέλος, εκείνων που ήταν κατηγορούμενοι στην τελευταία δίκη.

Βλαδίμηρος Μαγιακόφσκι Θέλουμε κρέας

 

 

Θέλουμε κρέας

Στρατιώτες, σας ζηλεύω!

Περνάτε καλά!

Να λοιπόν στον γδαρμένο τόρνο το σημάδι πεντάδας σράνπελ με τη μορφή κουρελιών ανθρώπινων εγκεφάλων. Τι έξυπνο που στο ανόητο πεδίο επεξεργάστηκαν εκατοντάδες σφαγμένων ανθρώπινων εγκεφάλων.

Ναι, ναι, ναι, αυτό είναι πιο ενδιαφέρον για μας!

Εσύ δε χρειάζεται να σκέφτεστε ότι χρωστάτε στον Πούσκιν είκοσι καπίκια και γιατί ο Γιαμπλονόφσκι γράφει άρθρα.

Άλλωστε και τι μ’ αυτό!

Στίχοι, στίχοι, δισεκατομμύρια στίχοι (αυτό χθες).

Χαρούμενα σύρατε τα πόδια σας  περιμένοντας την έλευση δύο εκατομμυρίων ποιητικών ποδιών, αλλά … μπήκε ο Μαγιακόφσκι –

Και γιατί, παρακαλώ, τρομαγμένα κρύβουν πολλοί τα μπάσταρδα των λεπτοκαμωμένων μουσών;

Ας εξηγηθούμε.

Λένε πως είμαι Φουτουριστής;

Τι είναι ο Φουτουριστής; Δε ξέρω. Δεν έχω ακούσει ποτέ τίποτα. Δεν υπήρξαν Φουτουριστές.

Αυτό σας το είπε η m-lle Κριτική. Εγώ «αυτήν»!

Ξέρετε, υπάρχουν όμορφες γαλότσες, τις λένε «Τρίγωνο».

Και παρόλα αυτά ούτε ένας κριτικός δεν πρόκειται να φορέσει αυτές τις γαλότσες.

Φοβάται την ονομασία τους.

Η γαλότσα, θα σας πει, θα πρέπει να άνετη, εδώ όμως γράφει «Τρίγωνο». Θα σφίγγει το πόδι.

Το είναι ο Φουτουριστής – μάρκα, όπως το «Τρίγωνο».

Με αυτή την μάρκα εμφανίστηκε και εκείνος που έραβε:

Βλαδίμηρος Μαγιακόφσκι Σταλαγματιά πίσσας

Σταλαγματιά πίσσας

«Ομιλία, η οποία θα γίνει κατά την πρώτη πρόσφορη ευκαιρία»

Αγαπητοί κύριοι, αγαπητές κυρίες !

Αυτός ο χρόνος είναι χρόνος θανάτων· σχεδόν κάθε μέρα με θορυβώδη θλίψη οδύρονται οι εφημερίδες για κάποιο μαστόδοντο, το οποίο πριν την ώρα του αναχώρησε για έναν καλύτερο κόσμο. Κάθε μέρα με κλάμα γοερό ανακοινώνει με μικρά στοιχεία των 8 στιγμών ένα πλήθος ονομάτων, κομμένων από τον Άρη. Τι ευγενικές και μοναστικά αυστηρές που είναι σήμερα οι εφημερίδες που κυκλοφορούν. Σε μαύρα πένθιμα ενδύματα των αναγγελιών κηδειών, με μάτια, λαμπερά από το κρυστάλλινο δάκρυ εκείνου που υπογράφει τη νεκρολογία. Να γιατί ήταν κάπως ιδιαίτερα ευχάριστο να δει κανείς ότι αυτός ο εξευγενισμένος από το πένθος Τύπος ανέδειξε μια τόσο ανάξια διασκέδαση με αφορμή τον θάνατο ενός οικείου μου.

Όταν οι ζεμένοι σε τάντεμ κριτική οδήγησαν σε δρόμο βρωμερό, στο δρόμο της τυπωμένης λέξης, το πτώμα του φουτουρισμού, βδομάδες ολάκερες σάλπιζαν οι εφημερίδες: «Χο, χο, χο ! Καλά να πάθει! Πήγαινε τον, πήγαινε τον ! Επιτέλους!» (η τρομακτική ανησυχία του κοινού: «Πέθανε; Ο φουτουρισμός πέθανε; Μα τι λέτε;»

Μανιφέστο από τη συλλογή «Εκτροφείο δικαστών ΙΙ»

Μανιφέστο από τη συλλογή «Εκτροφείο δικαστών ΙΙ»

Θεωρώντας όλες τις παρακάτω περιγραφόμενες αρχές, οι οποίες ολοκληρωμένα διατυπώθηκαν στην πρώτη συλλογή «Εκτροφείο Δικαστών» και προβάλλοντας τις πλούσιες και διάσημες παλιά, μόνο στο πνεύμα Μέτσλ και Co[1] των Φουτουριστών, - εμείς, παρόλα αυτά, θεωρούμε πως έχουμε διανύσει πλέον αυτή τη διαδρομή και, αφήνοντας την επεξεργασία της σ’ εκείνους που δεν έχουν θέσει νέους στόχους, χρησιμοποιούμε μια κάποια μορφή ορθογραφίας, ώστε να προσελκύσουμε την προσοχή της κοινής γνώμης στους νέους στόχους που έχουμε μπροστά μας.

Έχουμε αναδείξει για πρώτη φορά τις νέες αρχές της δημιουργίας, οι οποίες είναι ξεκάθαρες για μας κατά την ακόλουθη τάξη:

Επιστολή του Β. Ι. Λένιν προς τον Ι. Β. Στάλιν : εξοντώστε τους!

Επιστολή του Β. Ι. Λένιν προς τον Ι. Β. Στάλιν : εξοντώστε τους!

16.2.1922

Σύντροφε Στάλιν !

Αναφορικά με το ζήτημα της απέλασης από τη Ρωσίας των μενσεβίκων, των λαϊκών σοσιαλιστών, των καντέτων και των ομοίων τους, θα ήθελα να θέσω ορισμένα ερωτήματα σχετικά με το γεγονός ότι αυτή η επιχείρηση είχε ξεκινήσει πριν την άδεια μου και δεν έχει ολοκληρωθεί μέχρι τώρα.

Έχουν «ξεριζωθεί» αποφασιστικά όλοι οι λαϊκοί σοσιαλιστές; Ο Πεσεχόνοφ, Μιακότιν, Γόρνφελτ; Πετριστσέφ και άλλοι. Κατά τη γνώμη μου θα πρέπει όλοι να απελαθούν. Είναι χειρότεροι από οποιονδήποτε Εσέρο, γιατί είναι πολύ πιο έξυπνοι.

Ο Μπορίς Πάστερνακ και ο Μεγάλος Ιεροεξεταστής

Ενημερωτικό Σημείωμα του Γενικού Εισαγγελέα της Ε.Σ.Σ.Δ. Ρ. Α. Ρουντένκο για την ανάκριση του Μπ. Λ. Πάστερνακ[1]

Απόρρητο

Προς την Κ.Ε του Κ.Κ.Σ.Ε

Αποστέλλω αντίγραφο του πρωτοκόλλου ανάκρισης του Πάστερνακ Μπ. Λ.

Κατά την διάρκεια της ανάκρισης ο Πάστερνακ φέρθηκε με δειλία. Νομίζω πως θα βγάλει τα αναγκαία συμπεράσματα από τις προειδοποιήσεις περί ποινικής ευθύνης.

Ο Γενικός Εισαγγελέας

Ρ. Ρουντένκο

Φυλάσσεται στο Κρατικό Ρωσικό Αρχείο, φάκελος 269 φύλλο 110 .Πρωτότυπο.

Συνημμένο

Πρακτικά της ανάκρισης του Μπ. Λ. Πάστερνακ[2]

Στις 14 Μαρτίου 1959 ο Γενικός Εισαγγελάς της Ε.Σ.Σ.Δ ανώτατος κρατικός σύμβουλος δικαιοσύνης, Ρουντένκο Ρ. Α. ανέκρινε τον κάτωθι αναφερόμενο πολίτη, ο οποίος αναφερόμενος εις εαυτόν δήλωσε:

Πάστερνακ Μπορίς Λεονίντοβιτς, γεννηθής το 1890, Εβραίος την καταγωγή, έγγαμος, μη μέλος του κόμματος.

Στον πολίτη Πάστερνακ εξηγήθηκε ότι κλήθηκε για ανάκριση σε σχέση με τις πράξεις του, οι οποίες παραβιάζουν τους νόμους του Σοβιετικού Κράτους.

Μαρίνα Τσβετάγιεβα Perpetuum molibe

Perpetuum molibe

Όπως τ’ αστέρια σιγοσβήνουν

Στην λάμψη του ήλιου τη χρυσή,

Το δρόμο δείχνοντας σ’ εμάς

Μέσα στα φύλλα τα φθινοπωρινά,

Καθένας μας την ταραχή έφερνε την δικιά του

Στο έτσι κι αλλιώς ανήσυχο μας σπιτικό.

Μαρίνα Τσβετάγιεβα Μαύρη σα κόρη ματιού

Μαύρη, σα κόρη ματιού, σα κόρη ματιού, βυζαίνοντας

Το φως – σ’ αγαπώ, νύχτα διορατική.

Δωσ’ μου φωνή να σε υμνήσω, ω πρωτομητέρα

Των ψαλμών, στην παλάμη σου το χαλινάρι τεσσάρων ανέμων.

Ο σταυρός της κάλπης και ο σταυρός του μαρτυρίου

Τα ψέματα τελείωσαν. Αύριο, ο κάθε πολίτης, στο μέτρο που του αναλογεί, αναλαμβάνει τις ευθύνες για το μέλλον του τόπου. Ένα μέλλον δύσκολο, δύσβατο και κακοτράχαλο που θα χτιστεί με πολύ κόπο πάνω στα ερείπια που αφήνει πίσω του το μοντέλο της Μεταπολίτευσης.

Αύριο, πίσω από το παραβάν και μπροστά στην κάλπη, ο κάθε ένας από εμάς, θα αποφασίσει προς τα πού θέλει να κινηθεί η χώρα. Το ερώτημα είναι απλό, παρά τις απέλπιδες προσπάθειες που έκαναν πολλοί να το παρουσιάσουν ως πολύπλοκο. Η χώρα βρίσκεται μπροστά σε ένα υπαρξιακό δίλημμα: θα εξακολουθήσει να θεωρεί την Ευρώπη, - με τα τόσα προβλήματα και δυσλειτουργίες, - ως την πολιτισμική της ενδοχώρα ή θα στραφεί προς την Ανατολή. Συνάμα το δίλημμα αυτό είναι και βαθιά πολιτισμικό. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι παρακαταθήκες του Διαφωτισμού, το κεκτημένο των ευρωπαϊκών λαών, οι δημοκρατικές κοινοβουλευτικές παραδόσεις, το κοινωνικό κράτος, η προστασία των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων. Στην άλλη πλευρά, βρίσκονται ο φατριασμός, η διαπλοκή κράτους πολιτών μέσω των πελατειακών σχέσεων, οι ανεξέλεγκτες συντεχνίες, ο κορπορατικός συνδικαλισμός, τα κόμματα – φέουδα και το ανατολίτικο παζάρι.